Lezing
Woord

Thorbeckedebat 2026

Datum
Woensdag 8 april 2026
Locatie
Academiehuis Grote Kerk
Uitgevoerd door
Sandra Phlippen

Dit jaar houdt prof dr Sandra Phlippen, chief sustainability officer van ABNAMBRO, de Thorbeckelezing in Zwolle over het thema Europa's grote transities in een machtsbeluste wereld. Sandra Phlippen, veelvuldig optredend in de publiciteit en regelmatig gast van diverse talkshows, heeft het over de instabiele wereld van dit moment.

Hoe kan Europa zijn grote uitdagingen aan? Hoe geven we die politiek vorm? Specifiek: hoe kunnen wij waarde(n)vast door de energietransitie navigeren terwijl oude partners wegvallen en zero sum thinking (het recht van de sterkste) de overhand neemt? Is made in Europe het antwoord of lokt dit alleen maar meer inefficiëntie en een duurdere transitie uit? Daarbij: hoe kan Europa de transities financieren zonder draagvlak te verliezen in een wereld waarin de Amerikaanse overheid en rechtse
partijen in de EU de klimaatcrisis ontkennen? Kortom: actueler dan ooit.

Dit jaar houdt prof dr Sandra Phlippen, chief sustainability officer van ABNAMBRO, de Thorbeckelezing in Zwolle over het thema Europa's grote transities in een machtsbeluste wereld. Sandra Phlippen, veelvuldig optredend in de publiciteit en regelmatig gast van diverse talkshows, heeft het over de instabiele wereld van dit moment.

Hoe kan Europa zijn grote uitdagingen aan? Hoe geven we die politiek vorm? Specifiek: hoe kunnen wij waarde(n)vast door de energietransitie navigeren terwijl oude partners wegvallen en zero sum thinking (het recht van de sterkste) de overhand neemt? Is made in Europe het antwoord of lokt dit alleen maar meer inefficiëntie en een duurdere transitie uit? Daarbij: hoe kan Europa de transities financieren zonder draagvlak te verliezen in een wereld waarin de Amerikaanse overheid en rechtse
partijen in de EU de klimaatcrisis ontkennen? Kortom: actueler dan ooit.

In samenwerking met:
No items found.
Een pijltje
een pijltje

Voor vragen, reactie en tegenspraak hebben we twee jonge wetenschappers uitgenodigd:

Berend Kwak

Filosoof en politiek econoom, verbonden aan HCSS als Fellow Geopolitiek & Strategie. Hij richt zich op het investeringsklimaat voor Nederlandse en Europese bedrijven in de moderne wereldorde, met speciale aandacht voor de energietransitie als systeemuitdaging waarin economische afhankelijkheden, beleid en weerbaarheid van onze samenleving samenkomen. Voor HCSS Boardroom organiseerde hij masterclasses voor Nederlandse C-suites ter ondersteuning van strategische besluitvorming in de energie- en industriesector.

Ron Stoop

Strategisch analist bij HCSS, gespecialiseerd in geo-economie. Hij richt zich op industriebeleid, schone technologieën voor de energietransitie en de strategische positionering en versterking van de concurrentiekracht van Europa in een veranderende wereldeconomie, met nadruk op klimaatbeleid, kritieke grondstoffen en technologische innovatie. Ron combineert economische analyse met expertise in klimaat- en transitieopgaven en laat zien hoe industriebeleid en schone technologie bijdragen aan duurzame groei en geopolitieke weerbaarheid.

De rol van politiek

Ook op politiek niveau worden essentiële vragen gesteld. De grote Europese transities – zoals de overstap naar duurzame energie, een circulaire economie, digitale veiligheid en weerbaarheid tegen klimaatverandering – worden in Brussel afgesproken, maar krijgen hun echte betekenis in Nederland op nationaal, provinciaal en gemeentelijk niveau. De landelijke overheid vertaalt Europese doelen en regels in wetten, subsidies en belastingen, bijvoorbeeld rond stikstof, energiebesparing of dataveiligheid. Provincies maken vervolgens keuzes over ruimte, natuur, landbouw en regionale economie, en stemmen belangen op elkaar af. Gemeenten zorgen dat plannen zichtbaar worden in het dagelijks leven: zij bepalen waar woningen komen, hoe wijken van het gas af gaan, hoe bedrijventerreinen verduurzamen en hoe inwoners worden betrokken. Zo werken Europese ambities via Den Haag en de provincies door tot in de straat en de huiskamer – met politieke keuzes die steeds gaan over balans tussen duurzaamheid, betaalbaarheid en draagvlak. En dit alles in een tijd waarin het politieke systeem zowel als individuele politici te maken hebben met verzet, cynisme, en allerlei soorten van druk.

Thorbecke schreef het volgende in 1844, onder de indruk van snelle ontwikkelingen in vooral de VS die niet bij onze grenzen ophielden, en waar we dus een antwoord op moesten vinden:

'Er komt, tusschen de onderscheidene natien, eene vermaagschapping en vermenging van voortbrengende krachten, welke, zich in gelijkheid van beginselen, aanleg, stijl en toon openbarende, allengs nadert tot de eenheid eener europesche, het nationale beheerschende wereldkracht.'

Word vriend!

Omdat we ervan uitgaan dat u hecht aan een open en inspirerend debat, willen wij u vragen vriend te worden van het Thorbeckedebat. Daarmee helpt u een belangrijke jaarlijkse gebeurtenis in stand te houden. Als vriend betaalt u een bedrag van € 32,50, inclusief uw plek bij de lezing. Het zou ons zeer helpen u als vriend te mogen verwelkomen. U heeft hieronder ook de mogelijkheid om lid te worden van de steeds grotere groep mensen die ons helpt het Thorbeckedebat te organiseren. 

Bent u er ook bij? De koffie staat klaar en na afloop is er een drankje verkrijgbaar.